Na papirusie sprzed 2000 lat znaleziono fragment oryginalnego poematu Empedoklesa
3 kwietnia 2026, 09:18Nathan Carling, papirolog z Uniwersytetu w Liège, odkrył na papirusie (P.Fouad inv. 218) przechowywanym we Francuskim Instytucie Archeologii Orientalnej w Kairze fragment oryginalnego poematu „O naturze” (Περὶ φύσεως) Empedoklesa. To niezmiernie ważne odkrycie nie tylko wzbogaca kanon literatury starożytnej, ale pozwala na głębsze zrozumienie tego, jak Empedokles pojmował zmysły, naturę i procesy poznawcze oraz jak jego filozofia wpłynęła na Platona, Arystotelesa czy Plutarcha. Żyjący w V wieku p.n.e. Empedokles jako pierwszy wysunął teorię czterech żywiołów – ziemi, wody, powietrza i ognia – i łączącej je siły miłości lub rozdzielającej waśni.
Facebook zapłaci za muzykę odtwarzaną w serwisie
29 grudnia 2016, 11:11Studia nagraniowe naciskają na Facebooka, by albo usuwał muzykę chronioną prawami autorskimi, albo też by płacił tantiemy. W związku z tym Facebook rozpoczął pracę nad technologią podobną do "Content ID" YouTube'a. Ma ona rozpoznawać, które treści są chronione prawem autorskim i powinny zostać usunięte lub licencjonowane.
Nanopłyny chłodzące
8 września 2010, 11:22Naukowcy ze szwedzkiego Instytutu Technologii zauważyli, że po dodaniu do wody niewielkiej ilości nanocząstek, zdolność płynu do przewodzenia ciepła zwiększyła się aż o 60%. To niezwykle ważne odkrycie, które pozwoli np. na znaczne oszczędności energii zużywanej obecnie do chłodzenia potężnych farm serwerowych.
Doktorant NCBJ pomógł zaobserwować najszybszy rozpad alfa
28 maja 2026, 14:32Międzynarodowy zespół po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwował wyjątkowo szybką przemianę alfa telluru-104 (104Te). Wśród autorów odkrycia są Ian Cox i Robert Grzywacz z Uniwersytetu Tennessee, Krzysztof Rykaczewski z Oak Ridge National Laboratory oraz Aleksander Augustyn – doktorant IV roku Szkoły Doktorskiej Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). Ich wspólna praca doprowadziła do bezpośredniego zaobserwowania superdozwolonego charakteru przemiany alfa telluru-104, czyli wyjątkowo dużego prawdopodobieństwa emisji cząstki alfa. Fizycy przewidywali to zjawisko od kilkudziesięciu lat, lecz nigdy wcześniej nie zdołali go zmierzyć. Według autorów jest to najbardziej skrajny znany przypadek wcześniejszego uformowania cząstki alfa w jądrze atomowym.
Nieulotne pamięci FRAM dla przemysłu motoryzacyjnego
3 lutego 2017, 06:25Fujitsu przystosowało nowy rodzaj pamięci nieulotnej FRAM (Ferroelectric Random-Access Memory) do potrzeb rynku motoryzacyjnego. Japoński koncern poinformował, że jego nowy chip MB85RS256TY pracuje w pełnym zakresie temperatur wymaganych przez przemysł motoryzacyjny (od 125 do -40 stopni Celsjusza)
Sekty dobre dla zdrowia
23 września 2010, 11:07Badania, jakie przeprowadzał Christopher Scheitle z Pensylwanii, dowodziły znacznie lepszego stanu zdrowia osób należących rygorystycznych grup religijnych. Nowe badania pokazują, że opuszczenie grupy religijnej wiąże się z pogorszeniem zdrowia.
Bulla papieska z Tallina. Pierwsze takie odkrycie w Estonii
17 lipca 2026, 09:59Archeolodzy pracujący w centrum Tallinna natrafili na wyjątkowo rzadkie znalezisko – ołowianą bullę papieża Klemensa V, który zasiadał na Tronie Piotrowym w latach 1305–1314. To pierwszy tego rodzaju przedmiot odkryty w Estonii w trakcie prac wykopaliskowych. Dotąd w Estonii znane były jedynie trzy inne bulle papieskie, ale wszystkie zachowały się przy oryginalnych dokumentach przechowywanych w archiwum miejskim Tallinna.
Nowy typ lasera pomoże zbudować komputery kwantowe
7 marca 2017, 06:23Naukowcy z Uniwersytetu w Delft pracujący pod kierunkiem profesora Leo Kouwenhovena zaprezentowali właśnie mikrofalowy laser na chipie, który wykorzystuje tunelowanie Josephsona. Zbudowali go z łącza Josephsona precyzyjnie umieszczonego we wnęce rezonansowej na chipie
Pełne ziarna ograniczają tłuszcz śródbrzuszny
20 października 2010, 17:07U ludzi, którzy jedzą w ciągu dnia kilka porcji pełnego ziarna, ograniczając jednocześnie spożycie ziaren oczyszczonych, występuje mniej śródbrzusznej (trzewnej) tkanki tłuszczowej. To istotne spostrzeżenie, ponieważ liczne badania wykazały, że brzuszne rozmieszczenie tłuszczu zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, np. choroby niedokrwiennej serca czy nadciśnienia, oraz cukrzycy typu 2.
Nowa piramida w nekropolii w Dahszur
3 kwietnia 2017, 13:49Egipscy archeolodzy odkryli pozostałości piramidy z okresu XIII dynastii (sprzed ok. 3700 lat).
